- Bosh (sahifa)
- Xabardor boling
- Yangiliklar
- Ўзбеклар, дунё ва тақдирлар: Ишлай десак, иш қани? Муҳожир, мардикор ва дарбадар
Ўзбеклар, дунё ва тақдирлар: Ишлай десак, иш қани? Муҳожир, мардикор ва дарбадар
Қаҳрамонимиз Муҳаммад Шариф мардикор, олти фарзанднинг отаси.
Ортда қолган оиласини боқиш учун бугун ҳар қандай қора юмушни ҳам қилишга рози.
"Аммо қани ўша иш, ҳатто мардикор учун иш йўқ", - дейди у Би-би-си Ўзбек Хизмати билан суҳбатида.
У асли Афғонистоннинг Марказий Осиёга яқин шимолий Сарипул вилоятидан.
Аммо иш ва тўрт танга пул илинжида мардикорчиликка юз тутган.
Сарипулни ташлаб, иш кўпдир, деган умидда олти юз чақирим узоқликдаги пойтахт Кобулга келган.
Қарийб уч йилдирки, мардикорчиликда банд, аммо кутган умидлари ўзини оқламаган.
"Баъзида эртадан кечгача харидор кутса-да, биров иш бор, деб келмайди".
Ортда қолган оиласи уёқда турсин, ўз қорнини тўйғазишга ҳам қийналади.
"Тасаввур қилинг, ойида бор-йўғи икки кун ишлабман", дейди ҳатто бу каби аҳволидан ўзи ҳам ҳайратларини яшира олмай.
Сарипул

Фото муаллифлик ҳуқуқиSTRDEL
Сарипул Афғонистоннинг сўнгги йилларда хавфсизлик билан боғлиқ вазияти жадаллик билан издан чиқиб бўлган учта шимолий вилоятидан биттаси бўлади.
Бу вилоятда азал-азалдан асосан ўзбеклар иқтиқомат қилиб келишган.
Сарипул, бундан ташқари, Афғонистоннинг аҳолиси катта сонда бўлган шимолий вилоятларидан бири ҳам саналади.
Имконли бўлган очиқ манбаларда Сарипул аҳолисининг сони бугун ярим миллиондан ортиши айтилади.
Афғонистоннинг аксарият Марказий Осиё давлатларига бевосита чегарадош шимолий ва шимолий-шарқий минтақалари эса, бу мамлакатнинг, айниқса, сўнгги йилларда исёнчилар ҳужумидан энг кўп жабр чекаётган асосий ҳудудларидан бири бўлади.
Минтақадаги мухбирларимизга кўра, йил сайин ёмонлашиб бораётган хавфсизлик билан боғлиқ вазият маҳаллий одамларнинг тирикчиликларига ҳам салбий таъсир қилмай қолмаган.
Ишсизлар ва тўрт танга илинжида ички ва ташқи муҳожиратни афзал билаётган сарипулликлар сони ҳам кескин ортган.
Ишсизлик хавфсизлик ва коррупция қаторида ҳали-ҳануз Афғонистон қаршисида турган учта энг асосий ва долзарб муаммодан биттаси бўлади.
Кобулдан мухбиримиз Шафийбек Ўғлининг хабар беришича, бу муаммо йил сайин янада кучайиб бормоқда.
Ишсизлар сафи жадаллик билан кенгайиб, уларнинг қаторига бугун ўқимишли қатлам ҳам қўшилмоқда.
Унинг айтишича, айнан ишсизлик сабаб, муҳожиратга юз тутган афғонларнинг яна катта сонда ортга қайтиши ҳам сўнгги йилларда мазкур муаммони янада чуқурлаштираётган сабаблардан бирига айланган.
Аксарият ишсиз афғонлар учун муваққат меҳнат бозори вазифасин ўтаётган қўшн Эрон ва Покистон уларни мажбуран ортга қайтаришни бошлаган.
Расмийлар нима дейди?

Фото муаллифлик ҳуқуқиANADOLU AGENCY
Ҳатто, Афғонистон Иш ва меҳнат вазирининг ўзи келтираётган расмий рақамлар ҳам буни тасдиқлайди.
Вазир Файзулла Закийнинг айтишича, мамлакатда ҳар йили бир миллионга яқин одам ишсизлар сафини тўлдиради.
Аммо, унинг эътироф этишича, бунча сондаги одамга иш топиб беришнинг ўзи имконсиз.
"Миллионлаб янги иш ўринларини яратиш учун миллиардлаб доллар пул керак", - дейди у.
Биргина расмий рақамларнинг ўзида бугун Афғонистондаги ишсизларнинг сони қарийб икки миллионга нисбат берилади.
Афғонистонлик масъулларга кўра, мамлакатдаги ишсизлик муаммосига барҳам бериш учун хусусий секторни кучайтириш керак.
Аммо, маҳаллий кузатувчиларга кўра, Афғонистондаги хавфсизлик билан боғлиқ вазият назарда тутилса, жорий пайтда бу имконсиз бир ишдан ўзга нарса эмас.
Афғонистонда меҳнатга қобилиятли одамларнинг сони расман 15 миллионга нисбат берилади.
Маълум бўлишича, улардан ярмига яқини ишсиз ва бу каби инсонларнинг аксарияти хотин-қизлар бўлишади.
Худди шу манзарада пойтахт Кобулдаги мардикор бозорларининг сони ҳам жадаллик билан ортиб бормоқда.
Бугун Кобулнинг деярли ҳар бир чорраҳасида бу каби бозорлар кўзга ташланади.
Уларни ҳар йили бутун Афғонистондан келаётган минглаб янги мардикорлар тўлдириб бормоқда, дейди мухбиримиз Шафийбек Ўғли.
Ҳарбий экспертлар эса, айнан қашшоқлик ва ишсизлик Афғонистонда исёнчилик муаммосини янада оловлантириб юбориши мумкинлигидан хавотирдалар.
Уларга кўра, бу икки муаммони жадаллик билан енгиллатиш, Афғонистон иқтисодини оёққа қўйишга жиддий эътибор қаратиш - афғон можаросига барҳам беришнинг энг муҳим ва самарали йўлларидан биттаси бўлади.
Видеолавҳамизни кўринг, маъқул, деб топсангиз улашинг ва ўз фикрингизни билдиринг.
Манба: bbc.com